YouTube: Cikk Kim

TERENGGANU
Kuala Terengganu

Makam Tok Pulau Manis

Makam Tok Pulau Manis: Jejak Ulama Besar Terengganu

Terletak di Kampung Pulau Manis, Serada, Kuala Terengganu, tempat ini bukan sekadar sebuah tempat ziarah biasa. Ia menyimpan kisah penuh sejarah seorang ulama besar Terengganu yang dikenali sebagai Tok Pulau Manis atau nama sebenarnya Syeikh Abdul Malik bin Syeikh Abdullah.

Beliau merupakan figura penting dalam perkembangan Islam di Terengganu, khususnya melalui penyebaran ilmu agama dan pembangunan sistem pengajian pondok. Beliau juga pernah dikaitkan sebagai penasihat kepada Sultan Zainal Abidin I, Sultan Terengganu pertama, serta memainkan peranan besar dalam membentuk tradisi keilmuan Islam di negeri ini.

Sejarah Tok Pulau Manis

Dilahirkan sekitar tahun 1650 Masihi, Tok Pulau Manis atau nama sebenarnya Syeikh Abdul Malik bin Syeikh Abdullah merupakan antara ulama besar yang amat dihormati dalam sejarah Terengganu. Beliau lebih dikenali dengan gelaran Tok Pulau Manis kerana peranan besarnya di Kampung Pulau Manis, Serada, Kuala Terengganu sebagai pusat penyebaran ilmu Islam. Sepanjang hayatnya, beliau dikenali sebagai ulama yang mendalami pelbagai cabang ilmu agama termasuk fiqh Mazhab Syafie, usuluddin, tasawuf dan tarekat, selain pernah menuntut ilmu di pusat pengajian penting seperti Aceh, Jawa, Mekah dan Madinah sebelum kembali ke Terengganu untuk membangunkan sistem pengajian pondok dan melahirkan ramai penuntut ilmu.

Makam Tok Pulau Manis 09061236

Beliau turut berperanan sebagai penasihat kepada Sultan Zainal Abidin I, Sultan Terengganu pertama, serta menjadi tempat rujukan masyarakat dalam hal ehwal agama dan kehidupan. Pengaruh beliau sangat besar dalam perkembangan Islam di Terengganu, khususnya melalui pusat pengajian pondok yang diasaskannya di Kampung Pulau Manis. Melalui usaha dakwah dan pendidikan tersebut, beliau berjaya melahirkan ramai penuntut ilmu serta memperkukuhkan tradisi keilmuan Islam yang terus dikenang sebagai sebahagian daripada warisan penting negeri Terengganu.

Pendidikan Agama

Beliau mendapat pendidikan agama sejak kecil melalui keluarganya sendiri sebelum menyambung pengajian ke pusat-pusat ilmu terkenal pada zamannya. Beliau dikatakan pernah menuntut ilmu di Aceh dan Jawa, kemudian melanjutkan pengajian ke Mekah dan Madinah untuk mendalami ilmu agama dengan lebih luas.

Makam Tok Pulau Manis 09061235

Dalam pengajiannya, beliau menguasai beberapa cabang ilmu utama seperti fiqh Mazhab Syafie, usuluddin, tasawuf dan tarekat. Pengalaman menuntut ilmu di Tanah Suci menjadikan beliau seorang ulama yang berwibawa dan dihormati. Selepas kembali ke Terengganu, ilmu yang diperoleh itu disebarkan kepada masyarakat melalui pusat pengajian pondok yang diasaskannya di Kampung Pulau Manis. Ramai penuntut datang berguru dengannya, menjadikan kawasan tersebut antara pusat perkembangan ilmu Islam penting di Terengganu pada zamannya.

Peranan di Terengganu

Di Terengganu, beliau memainkan peranan besar sebagai ulama, pendidik dan pendakwah yang menyebarkan ilmu Islam kepada masyarakat. Selepas pulang daripada menuntut ilmu, beliau menetap di Kampung Pulau Manis, Serada, Kuala Terengganu dan menjadikan kawasan tersebut sebagai pusat pengajian agama yang penting. Melalui pusat pengajian ini, beliau mengajar pelbagai cabang ilmu seperti fiqh, tauhid, tasawuf dan asas kehidupan beragama, sehingga Kampung Pulau Manis dikenali sebagai antara pusat perkembangan ilmu Islam terawal di Terengganu.

Makam Tok Pulau Manis 09061233

Selain sebagai guru agama, beliau juga dikaitkan sebagai penasihat kepada Sultan Zainal Abidin I, Sultan Terengganu pertama. Peranan ini menunjukkan kedudukan beliau yang sangat dihormati, bukan sahaja dalam kalangan masyarakat biasa, tetapi juga pihak istana. Melalui dakwah, pengajaran dan penulisan kitab, beliau berjaya memperkukuhkan tradisi keilmuan Islam di Terengganu serta meninggalkan warisan yang terus dikenang hingga hari ini.

Cara Menuju ke Makam Tok Pulau Manis

Bagi anda yang ingin menziarahi Makam Tok Pulau Manis, berikut adalah panduan mudah:

 

  • Lokasi: Kampung Pulau Manis, Serada, Kuala Terengganu
  • Panduan: Dari arah bandar Kuala Terengganu, anda boleh melalui laluan menuju ke Kuala Berang dan masuk ke kawasan Serada/Pulau Manis. Makam ini terletak di kawasan Tanah Perkuburan Islam Kampung Pulau Manis, di atas sebuah bukit kecil yang menjadi lokasi bersejarah persemadian ulama besar Terengganu, Syeikh Abdul Malik bin Syeikh Abdullah.

Terdapat laluan kampung menuju ke kawasan makam, jadi pengunjung disarankan memerhatikan papan tanda atau bertanya kepada penduduk setempat sekiranya pertama kali datang ke sini. Kawasan makam ini sesuai diziarahi bagi mengenali lebih dekat sejarah perkembangan Islam dan warisan keilmuan pondok di Terengganu.

Kesimpulan

Kesimpulannya, Tok Pulau Manis merupakan antara ulama besar yang meninggalkan sumbangan penting dalam sejarah perkembangan Islam di Terengganu. Melalui ilmu, dakwah, penulisan kitab dan pusat pengajian pondok yang diasaskannya di Kampung Pulau Manis, beliau berjaya membentuk tradisi keilmuan Islam yang kukuh dalam masyarakat. Makam Tok Pulau Manis bukan sekadar lokasi ziarah, tetapi menjadi lambang warisan ulama terdahulu yang wajar dikenang dan dihargai oleh generasi hari ini.

Peta Lokasi